WordCamp Poland 2023 w Gliwicach, relacja i podsumowanie

WordCamp Poland 2023 w Gliwicach, oficjalnie WordCamp Gliwice 2023, odbył się w dniach 12-14 maja 2023 w Centrum Edukacyjno-Kongresowym Politechniki Śląskiej przy ul. Konarskiego 18B (strona wydarzenia, lokalizacja). Piątek był dniem kontrybucji, a sobota i niedziela należały do prelekcji, warsztatów i biznesowego mastermindu.

Ta relacja trzyma się oficjalnego programu. Każde nazwisko i temat poniżej pochodzi z agendy i opisów sesji opublikowanych przez organizatorów. Tam, gdzie piszemy o treści wystąpienia, opieramy się na opisie sesji albo na nagraniu, a nie na wspomnieniach z kuluarów. Fragmenty z kodem to nasze własne przykłady do tematów poruszanych na scenie, oznaczone jako takie.

Jeśli Twoja firma potrzebuje doświadczonego wsparcia technicznego albo planujesz złożoną migrację, sprawdź, czym zajmujemy się jako WordPress developer w WPPoland.

#Program WordCamp Gliwice 2023 dzień po dniu

Organizatorzy podzielili program na siedem ścieżek. Sobota i niedziela szły równolegle na kilku salach, więc nikt nie był w stanie zobaczyć wszystkiego na żywo.

Sobotę otworzył Tomasz Karwatka, po nim Krzysztof Dyszczyk mówił o życiu w czasach AI. Oba dni kończyła sesja Q&A. Pełna lista sesji jest na stronie Sessions.

#Co się dzieje na WordCamp Contributor Day

Konferencja ruszyła w piątek 12 maja od Contributor Day. Zamiast słuchania prelekcji ten dzień skupia uczestników w grupach roboczych, które rozwijają ekosystem WordPressa.

Według strony Contributor Day dzień wyglądał tak:

• 9:30-10:00: rejestracja, kawa i herbata.
• 10:00-10:30: powitanie, podział na zespoły i start pracy przy stolikach, z krótkim warsztatem wprowadzającym dla osób, które przyszły pierwszy raz.
• 10:30-12:30: praca (contributing), potem przerwa na lunch i druga tura pracy.
• Na koniec podsumowanie dnia i omówienie efektów.

Organizatorzy podkreślali, że to dzień dla wszystkich, nie tylko dla programistów: dla grafików, marketingowców, tłumaczy i fotografów, na dowolnym poziomie doświadczenia. W opisie wymieniono naprawianie błędów, uzupełnianie brakujących tłumaczeń, tworzenie treści i dodawanie zdjęć do otwartej bazy mediów. Udział wymagał biletu na konferencję i osobnej rejestracji.

Dla agencji ten dzień ma praktyczny sens. Kto sam zgłosi błąd albo poprawi tłumaczenie, lepiej rozumie, jak zmiany trafiają do rdzenia i ile trwa droga od zgłoszenia do wydania. Poradniki do Full Site Editing i edytora blokowego powstają dokładnie w tym trybie.

#Prelekcje biznesowe na WordCamp Gliwice 2023

Sobotnia ścieżka Business dotyczyła prowadzenia firmy wokół WordPressa. Opisy sesji są konkretne, więc streszczamy je blisko źródła.

#Od firmy usługowej do produktowej (Tomasz Karwatka)

Tomasz Karwatka współtworzył między innymi Divante, Vue Storefront, Callstack i Open Loyalty, a obecnie prowadzi Catch The Tornado, firmę inwestującą w przedsiębiorców technologicznych (biogram prelegenta). W opisie prelekcji wyjaśnił, że w Divante i Callstack udało się zbudować produkty, w tym Vue Storefront, który przeszedł przez akcelerator Y Combinator.

Zapowiedziane tematy: dlaczego tak niewiele firm usługowych odnosi sukces w budowie produktów, jakie błędy popełniają najczęściej, ile to naprawdę kosztuje, jak z projektu zrobić pełnoprawną firmę, jak pozyskać finansowanie zewnętrzne i jak właściciel firmy usługowej może zmaksymalizować wartość dla siebie. Nagranie jest na WordPress.tv.

#Dwa lata z OKR w zespole WordPress (Michał Kaźmierczak)

O metodzie OKR (Objectives and Key Results) mówił Michał Kaźmierczak. Jego wystąpienie było podsumowaniem ponad dwóch lat stosowania OKR w zespole developerskim WordPress: co się udało, co nie i komu ta metoda jest w ogóle potrzebna. Opis sesji nie podaje konkretnych wskaźników, więc ich tu nie dopisujemy. Szczegóły są w nagraniu.

#WooCommerce jako serce biznesu (Łukasz Wilczak)

Łukasz Wilczak przedstawił case study sklepu na WooCommerce, którego roczna sprzedaż liczona jest w milionach złotych. Sklep sprzedaje produkty unikalne i robione na zamówienie, a WooCommerce spina płatności, dostawy, faktury i CRM. Prelekcja pokazała konfigurator produktu, koszyk, obsługę zamówienia i to, jak sklep zmienił pracę zespołu i kontakt z klientami (nagranie).

#Pozostałe wystąpienia o biznesie

W tej samej ścieżce wystąpili: Ola Gościniak (drabina produktów cyfrowych), Aleksander Misky (model subskrypcyjny w WordPressie), Izabela Karkocha (kończenie projektów tak, by klient polecał dalej), Adrian Kałamajski (sprzedaż kursów i ebooków), Tomasz Kołkiewicz (barter jako sposób na popyt, gdy klienci tną koszty), Dariusz Pichalski (droga do największego polskiego kanału o WordPressie), Krzysiek Dróżdż, Dominik Kawula (firma, do której klienci wracają) i Marta Domasz (inwestowanie w rozwój pracowników). W niedzielę Przemysław Hernik przedstawił pięć zasad szacowania zadań, przydatnych zarówno dla developerów, jak i managerów.

#Headless WordPress z Astro na WordCamp Gliwice

Maciek Palmowski miał w programie dwa wystąpienia o tym samym temacie, z dwóch stron.

W sobotę poprowadził warsztat o integracji WordPressa z Astro (sala J). Według opisu uczestnicy poznali podstawy Astro: strukturę plików, komponenty, layouty i routing, a na koniec połączyli WordPressa z Astro w obu trybach, SSG i SSR. To ważne rozróżnienie: w trybie SSG strony powstają podczas budowania, w trybie SSR na żądanie, więc wybór zależy od tego, jak często zmienia się treść.

W niedzielę, na ścieżce Technology, Palmowski zadał pytanie, czy headless WordPress naprawdę ma sens. W opisie zauważył, że z wielu artykułów i od wielu firm można odnieść wrażenie, że headless to jedyna słuszna droga, i zapytał wprost, czy to nie jest po prostu kolejny sposób na zarabianie pieniędzy (nagranie). Tego samego dnia Adam Kanigowski pokazał case study Astro i WordPressa jako headless CMS: w jakich projektach to się sprawdza, jak wpiąć ulubiony framework JS (na przykład Vue.js) i jakie błędy pojawiają się przy kodowaniu (nagranie).

Poniżej nasz schemat takiej architektury, nie slajd z konferencji:

DECOUPLED HEADLESS WORDPRESS ARCHITECTURE:
+-------------------------------+      REST API / GraphQL      +-------------------------------+
|     WordPress Backend         | ---------------------------> |     Astro                     |
| (wp-admin, editorial workflow,|       JSON Data Payloads     | (SSG at build time or SSR     |
|  custom post types, ACF)      |                              |  on request, component islands)|
+-------------------------------+                              +-------------------------------+
                |                                                              |
                v                                                              v
+-------------------------------+                              +-------------------------------+
| MySQL / MariaDB Database      |                              | CDN or edge hosting           |
| (not exposed to visitors)     |                              | (serves the generated HTML)   |
+-------------------------------+                              +-------------------------------+

#Dlaczego frontend w Astro wysyła mniej JavaScriptu niż typowy SPA

W klasycznej instalacji WordPressa każde żądanie HTTP wymusza na PHP załadowanie wtyczek, wykonanie zapytań do wp_posts i wp_postmeta, przejście przez hierarchię szablonów i złożenie końcowego HTML. Cache stron łagodzi ten koszt, ale go nie usuwa.

Astro w trybie SSG generuje HTML na etapie budowania. Komponenty są domyślnie renderowane bez JavaScriptu po stronie klienta, a interaktywność włącza się tylko tam, gdzie wskażesz to dyrektywą, na przykład client:idle albo client:visible (dokumentacja dyrektyw Astro). Panel WordPressa może wtedy działać na osobnej subdomenie, a odwiedzający dostają gotowy HTML bez kontaktu z PHP i bazą. Czy to się opłaca, zależy od projektu, i dokładnie o to pytał Palmowski w niedzielę.

#Przykład getStaticPaths w Astro z WP REST API

---
// src/pages/blog/[slug].astro
export async function getStaticPaths() {
  const response = await fetch("https://cms.example.com/wp-json/wp/v2/posts?_embed&per_page=100");
  const posts = await response.json();

  return posts.map((post) => ({
    params: { slug: post.slug },
    props: { post },
  }));
}

const { post } = Astro.props;
const featuredImage = post._embedded?.['wp:featuredmedia']?.[0]?.source_url;
---

<article class="prose max-w-3xl mx-auto py-12">
  <h1>{post.title.rendered}</h1>
  {featuredImage && <img src={featuredImage} alt={post.title.rendered} loading="eager" />}
  <div set:html={post.content.rendered} />
</article>

#WP-CLI: zaawansowane techniki i bezpieczny search-replace

Marcin Krzemiński poprowadził w sobotę warsztat z zaawansowanych technik WP-CLI dla osób, które znają już podstawy. Według opisu uczestnicy instalowali i używali rozszerzeń WP-CLI, generowali kod wtyczki i motywu oraz pracowali z WP-CLI na zdalnym serwerze przez SSH. Warsztaty nie były nagrywane.

Zespoły, które utrzymują wiele środowisk, prędzej czy później przenoszą bazę między domenami. Ten fragment to nasze uzupełnienie oparte na dokumentacji wp search-replace.

#Jak bezpiecznie podmieniać zserializowane dane

Typowa katastrofa przy ręcznych skryptach SQL typu search-and-replace to uszkodzenie zserializowanych tablic PHP w tabelach wp_options i wp_postmeta. Gdy długość tekstu się zmienia, a zapisana długość nie (na przykład s:21:"https://staging.local" zamienione na s:19:"https://example.com"), PHP nie potrafi odtworzyć obiektu. Efekt to zepsute widżety i utracone ustawienia motywu.

Dokumentacja WP-CLI mówi, że polecenie inteligentnie obsługuje zserializowane dane PHP i nie zmienia wartości kluczy głównych. Domyślnie używa szybkich zapytań SQL i przechodzi na PHP w kolumnach ze zserializowanymi danymi, a flaga --precise wymusza PHP dla wszystkich kolumn, co jest wolniejsze, ale pewniejsze przy złożonych strukturach:

# Step 1: dry run to preview affected tables and matching rows
wp search-replace "https://staging.example.com" "https://example.com" \
  --all-tables \
  --dry-run \
  --precise

# Step 2: export a backup, then run the replacement
wp db export pre-migration-backup.sql
wp search-replace "https://staging.example.com" "https://example.com" \
  --all-tables \
  --precise \
  --recurse-objects

#Automatyzacja aktualizacji wtyczek i rdzenia w skryptach

# Verify file checksums against official WordPress.org releases
wp core verify-checksums
wp plugin verify-checksums --all

# Update every plugin that has an update available
wp plugin update --all

# Flush object cache and regenerate rewrite rules
wp cache flush
wp rewrite flush --hard

#Wstrzykiwanie zależności we wtyczkach WordPress

Bartek Jaskulski poprowadził w sobotę warsztat o kontenerze do wstrzykiwania zależności we wtyczkach WordPress (sala F). Według opisu uczestnicy przebudowywali przykładową wtyczkę na żywo, a sesja skupiła się na konfiguracji PHP-DI, jednego z najpopularniejszych kontenerów DI w PHP. Omówione tematy: zasada odwracania zależności jako punkt wyjścia, unikanie wzorca Service Locator, rola interfejsów w programowaniu obiektowym i tworzenie bezstanowych serwisów.

Problem, który to rozwiązuje, zna każdy, kto utrzymuje starsze wtyczki: setki funkcji w jednym pliku, zmienne globalne (global $wpdb) i wywołania bazy wplecione w logikę. Poniższy przykład jest nasz. Pokazuje klasę, która dostaje zależności przez konstruktor, zamiast tworzyć je sama:

<?php
declare(strict_types=1);

namespace WPPoland\Plugin;

interface CacheInterface {
    public function get(string $key): mixed;
    public function set(string $key, mixed $value, int $ttl = 3600): bool;
}

final class ObjectCacheService implements CacheInterface {
    public function get(string $key): mixed {
        return wp_cache_get($key, 'wppoland_group');
    }

    public function set(string $key, mixed $value, int $ttl = 3600): bool {
        return wp_cache_set($key, $value, 'wppoland_group', $ttl);
    }
}

final class CustomerReportManager {
    public function __construct(
        private readonly CacheInterface $cache,
        private readonly \wpdb $db
    ) {}

    public function generateReport(int $customerId): array {
        $cacheKey = "customer_report_{$customerId}";
        $cached = $this->cache->get($cacheKey);

        if ($cached !== false) {
            return $cached;
        }

        $query = $this->db->prepare(
            "SELECT * FROM {$this->db->prefix}customer_orders WHERE customer_id = %d",
            $customerId
        );
        $data = $this->db->get_results($query, ARRAY_A);

        $this->cache->set($cacheKey, $data, 1800);
        return $data;
    }
}

Taki układ pozwala podstawić atrapę CacheInterface w testach PHPUnit albo Pest bez działającej bazy WordPressa. Kontener taki jak PHP-DI składa te obiekty automatycznie, więc ręczne new znika z kodu startowego wtyczki.

#Testy, środowiska lokalne i poczta: sesje dla developerów

Kilka niedzielnych sesji na ścieżce Technology i sobotnich warsztatów dotyczyło codziennej pracy developera.

• Sebastian Kurzynowski wystąpił dwa razy. W sobotę poprowadził warsztat TDD z React: najpierw testy, potem kod, który je spełnia, a na koniec refaktoryzacja oparta na tych testach, z naciskiem na oddzielenie logiki biznesowej od warstwy wizualnej. W niedzielę mówił o tym, jak TDD i inne podejścia nastawione na jakość oszczędzają pieniądze i jak wprowadzić TDD w zespole złożonym głównie z osób, które dopiero zaczynają pracę w IT (nagranie).
• Piotr Niewiadomski pokazał lekkie lokalne środowisko dla WordPressa zbudowane z Dockera, Composera, wbudowanego serwera WWW w PHP i bazy SQLite.
• Bartosz Nowak przedstawił Juniper, otwarty boilerplate rozwijany po warsztatach na WordCampie w 2022 roku. Nowe wydanie dodało skrypty .sh do stawiania projektu, obiektowe podejście w motywie i zarządzanie wtyczkami przez composer.json (repozytorium na GitHubie).
• Kamil Porembiński odpowiadał na pytanie, dlaczego maile z WordPressa trafiają do spamu i czy sama wtyczka do wysyłki rozwiązuje problem (nagranie).
• Sobotni warsztat o bezpieczeństwie w sali J był skierowany do marketerów, blogerów i przedsiębiorców: polityka haseł i dostępów do WordPressa, sprawdzanie wycieków danych i postępowanie po wycieku.

#Wydajność WordPressa na WordCamp Gliwice 2023: TTFB, Core Web Vitals i obrazy

O wydajności mówiło kilka osób, każda z innej strony.

• Aneta Rutkowska pytała, czy na TTFB wpływa tylko hosting. W opisie zapowiedziała case study strony, na której TTFB skrócono z ponad 3 s do 110 ms, przegląd 65 000 instalacji WordPressa na hostingu LH.pl i dziesięciu najczęściej instalowanych wtyczek oraz porównanie wpływu hostingu i wtyczek na TTFB (nagranie).
• Krystian Wójcik poprowadził warsztat o zaleceniach Core Web Vitals: jak poprawić każdy parametr, na co uważać i kiedy nie warto gonić wyniku 100/100. O tym, jak do tego podchodzimy, piszemy w przewodniku o Core Web Vitals.
• Mateusz Gbiorczyk porównał formaty WebP i AVIF na bazie doświadczeń z wtyczką do konwersji obrazów, z której korzystają setki tysięcy serwisów (nagranie).
• Jakub Józwiak pokazał wdrożenie Algolii w WordPressie, czyli przeniesienie wyszukiwania dużej bazy poza bazę danych WordPressa.
• Piotr Pantkowski poprowadził warsztat o wyborze serwera pod WordPressa: najczęstsze błędy przy zakupie hostingu i sprawdzenie kluczowych funkcji w praktyce.
• Maciej Kuchnik opowiedział o trudnych migracjach danych między instalacjami WordPressa i o tym, jak je planować.

#Jak odciążyć WP-Cron na serwerze

Jeden temat wraca przy każdej rozmowie o TTFB, więc dopisujemy go na podstawie podręcznika wtyczek WordPress. WP-Cron sprawdza listę zaplanowanych zadań przy każdym wczytaniu strony i uruchamia te, których termin minął. Nie działa w tle jak systemowy cron, więc zadanie zaplanowane na 14:00 wykona się dopiero przy pierwszej odsłonie po tej godzinie.

Podręcznik opisuje przeniesienie WP-Cron do systemowego harmonogramu: najpierw zadanie w systemie (na Linuksie przez crontab -e), potem wyłączenie uruchamiania przy odsłonach linią define( 'DISABLE_WP_CRON', true ); w wp-config.php. Według dokumentacji uruchamianie WP-Cron przy każdej odsłonie przestaje wtedy być potrzebne i tylko dokłada pracy serwerowi.

#Gutenberg i Full Site Editing w programie

Magdalena Paciorek pokazała gotowe komponenty Gutenberga, których programiści mogą użyć do rozbudowy edytora: tworzenia nowych bloków i paneli bocznych, na przykładach z prawdziwych projektów (nagranie).

Łukasz Wroński poprowadził w niedzielę warsztat dla osób, które budują strony w kreatorach i chcą zacząć z Full Site Editing. Plan obejmował motyw potomny ze strukturą plików (theme.json, functions.php, pliki CSS i JS), przeniesienie prostego landing page’a z Figmy do WordPressa, dodanie własnej czcionki oraz nowe style przycisków i list.

#Przyszłość WordPressa, AI i WordPress Playground

Ścieżka Future&Business zadawała pytania o kierunek całej platformy.

• Krzysztof Dyszczyk w sobotnim wystąpieniu otwierającym mówił o trendach w sztucznej inteligencji i wyzwaniach, jakie przyniesie jej upowszechnienie.
• Panel o AI z udziałem Krzysztofa Radzikowskiego, Marty Domasz i Macieja Kuchnika, prowadzony przez Kasię Aleszczyk, dotyczył tego, czy z AI korzystać, czy bać się o pracę.
• Albert Nogala rozłożył pytanie o kondycję WordPressa na czynniki biznesowe, społeczne i technologiczne.
• Michał Strześniewski porównał narzędzia no-code i low-code z klasycznym podejściem do budowy stron na WordPressie.
• Oskar Sajdak mówił o WordPressie w chmurze AWS i Azure oraz o problemach, które czekają tam na programistę.
• Mariusz Jałyński i Dominik Charasim zajęli się wpływem AI na SEO i pracą z ChatGPT.

Najbardziej konkretne technicznie było wystąpienie Adama Zielińskiego o WordPress Playground, czyli WordPressie działającym w przeglądarce bez konfiguracji serwera. W opisie wymienił trzy zastosowania: demo wtyczki na stronie, testowanie kodu na różnych wersjach WordPressa i PHP oraz interaktywne kursy (nagranie). Według dokumentacji Playground projekt działa w całości po stronie klienta w WebAssembly, bez backendu, a środowiskiem steruje się przez Query API, Blueprints API (plik JSON) albo JavaScript API.

#Gdzie obejrzeć nagrania z WordCamp Gliwice 2023

Nagrania prelekcji są na stronie wydarzenia w WordPress.tv. Lista liczy 31 filmów, prawie wszystkie opublikowane 30 maja 2023. Warsztaty (WP-CLI, Astro, wstrzykiwanie zależności, TDD z React, Core Web Vitals, bezpieczeństwo, Figma do FSE, wybór serwera) i sesje mastermind nie mają nagrań, więc o nich wiadomo tylko tyle, ile mówią opisy sesji.

#Podsumowanie

WordCamp Gliwice 2023 zebrał w trzech dniach Contributor Day, dwa dni prelekcji na kilku ścieżkach, osiem warsztatów i mastermind. Najmocniejsze technicznie były warsztaty o Astro, WP-CLI i wstrzykiwaniu zależności oraz prelekcje o TTFB i Playground. Dobrze, że temat headless dostał dwie perspektywy, praktyczną na warsztacie i sceptyczną na scenie.

Jeśli Twoja firma planuje migrację do headless WordPressa, potrzebuje poprawy Core Web Vitals albo szuka doświadczonego zespołu programistycznego, sprawdź nasze usługi WordPress developera.